In de rubriek “De Estafettepen” komt iedere keer een bevlogen en inspirerende deskundige uit ons vakgebied aan het woord. Iedere spreker draagt zijn eigen ‘opvolger’ voor, vaak voorzien van een gerichte vraag.Vorige keer gaf Eline Kooi de pen door aan Marit Lüschen, met de vraag: "hoe het bestaande systeem van sociale voorzieningen zou moeten worden aangepast zodat woningdelers - waar nodig - ook in aanmerking komen voor huurtoeslag en niet gekort worden op een (AOW) uitkering. Daarmee komt woningdelen ook beschikbaar voor de primaire doelgroep van woningcorporaties." Nederland snakt naar extra woonplekken. Die plekken creëren we met nieuwbouw, maar ook door het bestaande vastgoed beter te benutten. Op veel plekken kan dit prima. Eline Kooi legde al uit hoe woningcorporatie Talis dit doet: zij laten twee alleenstaanden wonen in één eengezinswoning.Woningdelen: gunstig voor bijna iedereenMet name voor alleenstaanden is woningdelen een mooie oplossing. Ook de ontwikkelaar van de woonplek profiteert: een gedeelde woonplek creëren scheelt namelijk grond, geld, arbeid en stikstofuitstoot. Allemaal zaken die ons niet op de rug groeien. Bovendien keert woningdelen een afnemende bevolkingsdruk – wat weer goed is voor het op peil houden van voorzieningen. Woningdelen: hosanna!Maar we hebben nog wel wat te doen. Want onze sociale zekerheid is nog niet ingesteld op woningdelen. Dat leidt tot twee problemen, waar vooral mensen met een laag inkomen last van hebben. Woningdelers hebben meestal geen recht op huurtoeslag, in tegenstelling tot mensen die alleen wonen. De overheid kan woningdelers (per ongeluk) registreren als één huishouden. Dit gebeurt met name als twee volwassenen op een adres wonen. Ze krijgen dan een lagere uitkering, terwijl hun huur dus juist hoger uitpakt. Carlo heeft pechEven voorrekenen: Carlo (71 jaar) huurt in zijn eentje een eengezinswoning. Huur: 650 euro. Huurtoeslag: 390 euro. Carlo’s inkomen is zijn AOW-uitkering: 1.528 euro.Carlo wil best een woning delen. Dat is gezellig en efficiënter.Wat als Carlo een woning deelt met een vriend, ieder met een eigen huurcontract? Carlo krijgt dan geen huurtoeslag. Als de overheid de twee woningdelers ziet als een gezamenlijk huishouden, krijgt Carlo 1.046 euro AOW per maand. Dit heet de gehuwdennorm. En een gezamenlijk huishouden ben je volgens de wet als je ‘zorg draagt voor elkaar’.Simpel gezegd: als Carlo twee geweldige oplossingen voor maatschappelijke problemen in de praktijk brengt - het efficiënter gebruiken van woonruimte en het bevorderen van mantelzorg – kan de overheid daar financieel mee afrekenen. Of iemand gekort wordt op z’n uitkering, is nu vaak vooraf niet duidelijk. Mensen die een woning willen delen, moeten dus die gok wagen.Bestuurder Diana Starmans van de Sociale Verzekeringsbank, die de AOW uitkeert, noemde dit effect al eens ‘een boete op samenwonen’. Dus wat te doen? Stem af met gemeenten: zorg dat zij commerciële woningdelers niet registreren als ‘gezamenlijk huishouden’ Laat deelwoningen waar mogelijk ‘aanwijzen voor huurtoeslag’. De estafettepen geef ik door aan Diana Starmans van de Sociale Verzekeringsbank. Mijn vraag: hoe kunnen we de onzekerheid over de hoogte van de AOW-uitkering wegnemen bij mensen die willen woningdelen?
